Tư duy sáng tạo

1. Gạt bỏ những hiểu biết kiến thức thông thường

Trước hết bạn hãy trả lời câu hỏi sau đây, nhưng tối thiểu phải suy nghĩ 5 phút:

Có một chai rượu nho, nút ép trong miêng chại không mở ra được. Vậy làm thế nào để uống chai rượu nho này mà không cần đập vỏ chai, cũng không khoan lỗ trên nút chai?

Bạn có thể trả lời câu hỏi trên một cách dễ dàng không?

Tất nhiên nhiều người trả lời câu hỏi trên rất dễ dàng. Nhưng cũng có người phải chào thua. Câu trả lời thật đơn giản:

Ấn nút chai vào trong.

Nhưng những người không nghĩ ra vì theo suy luận thông thường của chúng ta thì muốn uống rượu phải mở nút chai ra. Nếu nút chai không mở được thì không uống được. Bản chất của câu hỏi trên là nhắm vào chỗ yếu trong suy nghĩ của con người, chỉ nghĩ theo sự hiểu biết thông thường của mình.

(….): Những phần chúng tôi không trích ra. Bạn có thể đọc đầy đủ bằng những bản download trên mạng.

2. Gạt bỏ những kinh nghiệm trong quá khứ.

Nhà ảo thuật định lấy vật gì đó (quả bóng) một cách bất ngờ. Nên lúc anh ta thò tay vào túi khản giả xem kỹ anh ta sẽ lấy quả bóng bằng cách nào. Nhưng anh ta mới chỉ lấy cái khăn tay, chưa phải vật anh ta sẽ lấy.

Khán giả không tập trung nữa khi nhà ảo thuật bỏ lại khăn tay vào túi. Nhưng chính lúc này nhà ảo thuật đã khéo léo lấy quả bóng ra ở thời điểm không ai để ý nữa.

Chúng ta hay tuy duy theo kinh nghiệm bởi vậy điều đó làm đầu óc chúng ta mất linh hoạt. Đó chính là nguyên nhân làm hạn chế tính sáng tạo của con người.

Để tránh những sự xơ cứng của bộ nào, ta nên tập thành thói quen suy xét một vật hoặc một vấn đề nhiều khía cạnh.

(…)

3 Tạo điều kiện phát triển khả năng sáng tạo

Ở công ty nào đó, khi có mặt sếp, các nhân viên nói cười làm việc bình thường thì đó là nơi làm việc lý tưởng. Nhưng ngược lại. tại một số nơi khi sếp xuất hiện thì nhân viên lập tức hiền như con mèo, miệng câm như hến.

Ở những công ty đó, các nhân viên trẻ không thể phát huy khả năng sáng tạo của họ.

Họa sĩ thiết kế đồ hoạ chuyên nghiệp?

Họa sĩ thiết kế đồ hoạ chuyên nghiệp?

Trở thành nhà thiết kế đồ họa chuyên nghiệp trong thời gian ngắn sau khi hoàn thành một khóa học được đào tạo giảng dạy bởi các giáo viên, họa sĩ thiết kế đầy kinh nghiệm. Bạn có thể sử dụng thành thạo các phần mềm đồ họa quen thuộc nhất hiện nay…

Hẳn không dưới 1 lần bạn đã từng đọc những mẩu quảng cáo như vậy trên báo, hoặc các tờ rơi tuyển sinh "chuyên gia", "chuyên nghiệp", "pro" thiết kế đồ họa ở khắp nơi.

Có một người bạn đã cười và nói với tôi rằng không biết bắt đầu từ bao giờ Việt Nam ta đã có một định nghĩa nghề thiết kế đồ họa/website là nghề nói chung chỉ cần biết sử dụng một trong các phần mềm như photoshop, illustrator, Flash.

Tôi cũng hỏi lại bạn tôi rằng có ở đâu người ta không tuyển hay gọi tên một người là thiết kế đồ hoạ/website mà không biết những phần mềm đấy. Và rằng một sinh viên – học trường Đại Học nào đó – Khoa Đồ Họa với nền tảng thẩm mỹ cực tốt  luôn cảm thấy khó khăn khi làm việc với máy tính sẽ đi xin việc thế nào?

Vậy là chúng tôi cùng đối mặt một vấn đề chung là; Xã hội sẽ không có một đội ngũ thiết kế sử dụng phần mềm thông thạo, kèm theo nền tảng mỹ thuật tốt để tạo ra những sản phẩm đẹp.

Lý do:

Nhầm lẫn cơ bản giữa Thiết Kế và Mỹ Thuật.

Những học sinh học bài bản về lý thuyết màu sắc, bố cục, các giá trị thẩm mỹ lại không thể truyền tải thông điệp một cách gần gũi tới người xem.

Xu hướng dạy thiên về Art tại một số trường khiến những người được đào tạo bài bản này có xu hướng xa rời chức năng sử dụng và truyền tải thông điệp rõ ràng, dễ hiểu cho người sử dụng – đặc điểm cơ bản của Design.

Một số được đào tạo bài bản luôn cho rằng mắt thẩm mỹ của họ “hơn người”.

Họ quan tâm cái tôi của họ giữa đám đông hơn là chiều lòng đám đông đấy. Họ cho rằng đám đông thẩm mỹ thấp nên đồng ý vơí tất cả những gì họ làm ra, rồi coi đó là cái đẹp, cái tốt cho họ.

Những ngươì này được dạy kỹ năng sử dụng phần mềm một cách hời hợt, dù hiện nay đã cải thiện nhưng phần lớn vẫn bị tụt hậu.

Thiết kế là sử dụng thông thạo phần mềm

Những người có thể sở hữu những công cụ thuần thục thì phần lớn thiếu hụt nghiêm trọng về kiến thức mỹ thuật cơ bản – dù các khóa thiết kế ngắn hạn cũng cố gắng dạy sơ qua đủ để họ nghe thấy, nhìn thấy, nhưng không hề tạo ra được cho họ một thói quen sử dụng nhuần nhuyễn như các trường dạy thiên về thẩm mỹ làm được.

Sẽ không có thói quen, phản xạ nếu họ không được tập đi tập lại nó nhiều lần từ cơ bản với các giá trị nguyên thủy của hình khối vuông tròn, màu sắc trắng, đen, tới nâng cao bằng các hình thù phức tạp, màu sắc đa dạng.

Họ có thể làm tốt 1 lần (với sự hướng dẫn của giáo viên) không có nghĩa là lần tiếp theo họ có thể làm nó.

Các học viên của các trường thiết kế ngắn hạn (dưới 2 năm) cũng chỉ là “con vẹt” chỉ biết lặp lại những gì được chỉ tại trường mà không thể tự mình tạo ra một phong cách thiết kế mới. Thiếu cơ bản dẫn tới họ chỉ làm được những gì được dạy trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó.

Thụ động

Thụ động là đặc điểm cố hữu của chúng ta. Học sinh Việt Nam chỉ nghe, chép và học thuộc, khả năng tự học tự nghiên cứu, độc lập về suy nghĩ kém.

Họ mặc định nghĩ, những gì được dạy là đúng, những gì đã có là đủ. Đi làm cũng là lúc họ kết thúc việc học.

Lớp người đi sau là bản sao của lớp người đi trước, trong khi nền công nghiệp thiết kế thế giới thay đổi chóng mặt, luôn khắc nghiệt với những người tạo nên cái đẹp, sáng tạo cái mới.

Và cứ như vậy, những người thiết kế được đào tạo mỹ thuật tốt lại cứ thích xa rời “nguồn gốc” của mình để những người thợ Tool phục vụ xã hội với kiến thức thẩm mỹ giới hạn.

Không những thế, với “khả năng sử dụng thành thạo phần mềm” rất nhiều người học về kỹ thuật In, lập trình web tự hào với tuyên bố họ là những người thiết kế web/đồ họa khi làm chủ được quy trình, giai đoạn sản xuất, tất nhiên năng lực sử dụng Photoshop và các phần mềm thiết kế có thừa.

Nói tới đây tôi không thể không thở dài…Lỗi tại ai?

Cá nhân tôi muốn khuyên những người học kiến thức mỹ thuật bài bản chịu khó đầu tư thời gian học thêm về phần mềm, học cách tiếp cận, dung hòa giữa nghệ thuật và thiết kế.

Tôi cũng muốn khuyên những người thành thạo phần mềm hãy dành thời gian nghiên cứu kiến thức về lý thuyết màu sắc, bố cục, thẩm mỹ, đừng ỷ lại công cụ …

Kết luận

Sẽ không có bất cứ trường học nào, khóa học nào trên thế giới có thể đào tạo một người thiết kế giỏi, nếu họ không luôn luôn tự trau dồi, học hỏi kiến thức mới, không chăm chỉ hết mình cho nghề nghiệp.

Nếu bạn nắm vững về mỹ thuật hãy học thêm về cách ứng dụng kiến thức của mình thông qua các phần mềm thiết kế, hãy biến nó thành đôi tay, cái đầu của bạn.

Nếu bạn thông thạo các phần mềm thiết kế, tại sao bạn không thử tham gia một khóa học vẽ tay (vẽ tĩnh vật, người,…), thử cầm bút chì, bút lông, thử dùng tay, mắt, các giác quan của bạn để tiếp xúc với cái đẹp.

Chúng ta hãy nhìn xung quanh chúng ta, nhìn ra thế giới, cùng tham gia các diễn đàn chia sẻ tác phẩm, cùng trao đôỉ bình luận để bạn được trau dồi kiến thức được thấy các xu hướng thiết kế, các kỹ thuật mới của nghề nghiệp.

Nhân tiện việc tôi mới đọc về trường Bauhaus đăng trên iDesign ngay lập tức tôi mơ một ngày nào đó thấy một ngôi trường tại Việt Nam có những tư tưởng của Bauhaus cách đây 92 năm.

Lúc đó câu chuyện này chỉ là chuyện kể “ngày xửa, ngày xưa, nghề thiết kế đồ họa chỉ cần học tool…”

Trên đây là quan điểm cá nhân tôi. Nếu bạn có quan điểm của riêng mình, đừng ngần ngại trao đổi với tôi bằng cách comment phía dưới.

Bachi

nguồn: iDesign.vn